SKKN Một số biện pháp dạy tốt môn Tin Học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới (GV: Nguyễn Thị Phương - Trường TH Nguyễn Khắc Nhu)
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Một số biện pháp dạy tốt môn Tin Học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới (GV: Nguyễn Thị Phương - Trường TH Nguyễn Khắc Nhu)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
MỤC LỤC Mục Trang 1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................2 2. Giải quyết vấn đề.......................................................................................5 2.1. Cơ sở lí luận.............................................................................................5 2.2. Thực trạng ...............................................................................................5 2.2.1. Thuận lợi ...............................................................................................5 2.2.2. Khó khăn................................................................................................6 2.2.3. Thực tế sau một năm giảng dạy sách giáo khoa mới ............................7 2.3. Các giải pháp để dạy Tin học lớp 3 có hiệu quả hơn ............................7 2.3.1. Tạo cho học sinh sự say mê, yêu thích môn học ..................................................7 2.3.2. Giáo viên thiết kế bài dạy phù hợp với nội dung sách Hướng dẫn học Tin học lớp 3.......................................................................................................................8 2.3.3. Chuẩn bị kĩ bài dạy trước khi lên lớp....................................................9 2.3.4. Thường xuyên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, áp dụng bài tập trắc nghiệm khách quan vào bài kiểm tra................................11 2.3.5. Chú ý đến phong cách, thái độ học tập và khả năng nhận thức của từng học sinh, nhất là học sinh yếu ........................................................14 2.3.6. Tạo môi trường học tập thoải mái.......................................................16 2.3.7. Ra bài tập phù hợp, liên hệ với một số môn học khác.........................16 2.3.8. Tận dụng triệt để các nguồn tài nguyên của máy tính, Internet ...........17 2.3.9. Giáo viên phải tự bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao kiến thức..........18 2.4. Hiệu quả của đề tài SKKN ....................................................................18 3. Kết luận ....................................................................................................21 3.1. Kết quả ...................................................................................................21 3.2. Một số bài học kinh nghiệm..................................................................22 3.3. Đề xuất kiến nghị .................................................................................22 TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................................25 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin đã tác động không nhỏ đến đời sống con người. Máy tính được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống, từ học tập, sản xuất, kinh doanh đến dịch vụ, giải trí, Việc học tập và sử dụng máy tính trở thành vấn đề thiết yếu. Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa môn Tin học vào trong các nhà trường ngay từ bậc Tiểu học, học sinh được tiếp xúc với môn Tin học để làm quen dần với lĩnh vực công nghệ thông tin, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo. Môn Tin học giữ vai trò chủ đạo trong việc chuẩn bị cho học sinh khả năng tìm kiếm, tiếp nhận, mở rộng tri thức và sáng tạo trong thời đại thông tin, kết nối và toàn cầu hóa; hỗ trợ đắc lực học sinh tự học và tập nghiên cứu; tạo cơ sở vững chắc cho việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật số, phục vụ phát triển nội dung kiến thức mới, triển khai phương thức giáo dục mới và hiện đại cho tất cả các môn học. Ở bậc Tiểu học, các em bắt đầu được học Tin học, được làm quen với máy tính, bước đầu giúp các em học sinh có những hiểu biết cơ bản về máy tính, hình thành một số phẩm chất và năng lực cần thiết, có ý thức thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập và lao động, giải trí, ứng dụng vào học tập để học tốt hơn các môn học khác, học sinh có ý thức tìm hiểu CNTT trong các hoạt động xã hội cũng như công việc sau này. Tuy môn Tin học hiện nay vẫn là môn học tự chọn, nhưng theo dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì tới đây môn Tin học sẽ trở thành môn học bắt buộc, vì thế mà giáo viên chúng ta không thể lơ là, thiếu nhiệt huyết, đây chính là môn học nền tảng cho khả năng phát triển về ứng dụng kĩ thuật cho các em sau này. Năm học 2018-2019 là năm học thứ hai trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu áp dụng chương trình sách giáo khoa Tin học mới của Bộ giáo dục và 2 Đào tạo. Sách mới được đổi tên thành “Hướng dẫn học Tin học”. Mỗi chủ đề, bài học đều có mục tiêu rõ ràng, nội dung được kế thừa từ bộ SGK cũ và được thiết kế trực quan hơn, đơn giản hơn và dễ sử dụng hơn với học sinh, một số bài học cũng ngắn gọn hơn, không mang tính giới thiệu mà đi vào rèn kĩ năng thực hành, kĩ năng ứng dụng cho HS. Bên cạnh đó, sách giáo khoa Tin học mới sử dụng HĐH win 7, Office 2007, làm nền tảng, nội dung kiến thức dạy học, phù hợp với sự phát triển của công nghệ thông tin. Với cấu trúc mỗi bài học trong sách giáo khoa Tin học mới gồm có các hoạt động: Hoạt động cơ bản, hoạt động thực hành, hoạt động ứng dụng, mở rộng, em cần ghi nhớ. Thông qua các hoạt động các em được tìm hiểu kiến thức và thực hiện các thao tác cơ bản, sau đó thực hành củng cố kiến thức, và vận dụng kiến thức kĩ năng vừa học để giải quyết các vấn đề, tình huống thực tiễn hoặc vận dụng vào các môn học khác. Với các em học sinh lớp 3 bắt đầu được học môn Tin học, cần phải tạo cho các em sự hứng thú, yêu thích môn học ngay từ đầu, vì vậy giáo viên phải có những biện pháp thiết thực nhằm giúp học sinh lớp 3 dễ dàng tiếp cận và học tốt bộ môn Tin học theo chương trình mới. Chính vì thế tôi muốn chia sẻ một số kinh nghiệm qua một năm dạy học sách giáo khoa mới vừa qua tôi đúc kết được, với hy vọng được giao lưu học hỏi lẫn nhau, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đề tài mang tên “Một số biện pháp dạy tốt môn Tin học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới”. * Mục đích nghiên cứu - Đề ra một số biện pháp dạy tin học trong chương trình tin học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới (sách Hướng dẫn học Tin học lớp 3). - Hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh, học sinh được tự tìm hiểu, khám phá, chủ động lĩnh hội kiến thức mới, được chia sẻ nhiều hơn, có ý thức thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập và lao động, ứng dụng vào học tập để học tốt hơn các môn học khác, có ý thức tìm hiểu công nghệ thông tin trong các hoạt động xã hội. 3 * Đối tượng nghiên cứu - Môn Tin học lớp 3. - Học sinh khối lớp 3 trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu. * Phương pháp nghiên cứu Tổ chức cho học sinh học tập cộng tác theo tiến trình giải quyết vấn đề nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục định hướng tiếp cận năng lực học sinh theo đánh giá của Thông tư 22. 4 2. Giải quyết vấn đề 2.1. Cơ sở lí luận Nhằm đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở cửa và hội nhập hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng và thế giới nói chung. Trong nhiệm vụ năm học gần đây Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Triển khai chương trình phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin của chính phủ và đề án dạy Tin học ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông của ngành. Theo dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì tới đây môn Tin học sẽ trở thành môn học bắt buộc. Đặc biệt là Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang đã ra Quyết định số 550/QĐ UBND về việc ban hành Đề án đẩy mạnh dạy tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong trường phổ thông giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2025, nhằm đổi mới toàn diện việc dạy và học Tin học trong các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh; triển khai có hiệu quả ngay từ những năm đầu áp dụng Chương trình giáo dục phổ thông mới, bảo đảm các mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của người học. Kế hoạch số 131/KH-UBND ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Ủy ban nhân dân thành phố Bắc Giang về việc đẩy mạnh dạy tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong các trường Tiểu học và THCS năm 2019. 2.2. Thực trạng 2.2.1. Thuận lợi - Tuy môn Tin học hiện nay là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 3 với thời lượng 2 tiết/1 tuần. - Nhà trường có phòng Tin học riêng, có máy tính, bàn ghế phù hợp với lứa tuổi HS tiểu học, nhà trường tạo điều kiện sắm sửa máy tính, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học. Phòng học Tin học có máy chiếu, loa. Các máy tính phục vụ cho việc dạy và học đều được cài hệ điều hành 5 Windows 7, Office 2007, được kết nối Internet đáp ứng đúng theo chương trình sách giáo khoa Tin học mới. - Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy Tin học, giáo viên được đào tạo đúng chuyên ngành về tin học, được tập huấn dạy học theo chương trình sách giáo khoa mới ngay từ khi áp dụng chương trình sách hướng dẫn học tin học. - Môn Tin học là môn học trực quan, sinh động nên các em học sinh đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng. 2.2.2. Khó khăn - Nhà trường đã có một phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng (phòng máy có 14 máy tính hoạt động được), mỗi khi thực hành có tới 2 - 3 em ngồi chung một máy nên các em không có nhiều thời gian để thực hành làm bài tập một cách đầy đủ. Hơn nữa máy tính cấu hình máy thấp, máy đã cũ, chất lượng không còn tốt nên hay hỏng hóc, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh. - Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, học sinh được thực hành ít nên thao tác thực hành còn chậm. Một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em. - Một số bậc phụ huynh coi nhẹ môn học điều đó ảnh hưởng ít nhiều đến chất lượng giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh nhà trường. - Giáo viên Tin học phải kiêm nhiệm nhiều việc khác như: phụ trách Cổng thông tin điện tử nhà trường, phụ trách các phần mềm: Smas, cơ sở dữ liệu, phổ cập nên chưa tập trung được vào công việc giảng dạy. 6 - Việc trao đổi học hỏi kinh nghiệm giữa giáo viên dạy môn Tin học còn hạn chế do trong trường mới chỉ có 1 giáo viên bộ môn Tin, nên cũng phần nào làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học. - Tài liệu tham khảo dành riêng cho bộ môn Tin học còn rất ít, nhất là những tài liệu nói về phương pháp dạy học đặc trưng của môn Tin học. 2.2.3. Thực tế sau một năm giảng dạy sách giáo khoa mới Qua một năm dạy Tin học theo sách giáo khoa mới (từ năm học 2017- 2018) tại trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu, tôi thấy: học sinh lớp 3 mới bắt đầu làm quen với máy tính, phần lớn các em đều thích học môn Tin học, tuy nhiên đa số các em chưa được tiếp xúc với máy tính, một số em nhút nhát khi thực hành trên máy tính không dám thực hành vì sợ làm hỏng máy, vì vậy các em không biết thao tác với máy tính hoặc thao tác với máy tính còn chậm. Giáo viên truyền tải kiến thức cho học sinh theo kiểu “truyền thụ một chiều” nên chưa hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh. Năm học 2018-2019, ngay từ đầu năm học tôi đã mạnh dạn áp dụng các giải pháp sau để dạy Tin học lớp 3 có hiệu quả hơn. 2.3. Các giải pháp để dạy Tin học lớp 3 có hiệu quả hơn 2.3.1. Tạo cho học sinh sự say mê, yêu thích môn học Trước tiên phải giáo dục ý thức học tập học sinh, tạo cho các em hứng thú, say mê, yêu thích học môn Tin học, từ đó có ý thức vươn lên. Trong mỗi tiết dạy tôi thường liên hệ nhiều kiến thức vào thực tế để học sinh thấy được ứng dụng công nghệ thông tin và tầm quan trọng của môn Tin học trong thực tiễn và tương lai sau này. Đặc biệt, nhấn mạnh cho các em hiểu rằng học tốt môn Tin học sẽ giúp cho các em học sinh ứng dụng vào học tốt hơn các môn học khác trong chương trình học, khi học sinh lớp 3 được học Tin học theo chương trình sách Hướng dẫn học Tin học mới có các phần mềm như: 7 - Phần Internet: giúp em tìm kiếm thông tin, giải trí, và có thể hỗ trợ học tập tất cả các môn học khác. - Phần mềm Em tập vẽ (Paint): Học sinh ứng dụng vào môn học Mỹ thuật để vẽ, giúp học sinh rèn luyện sự khéo léo, tính kiên trì, cẩn thận và tính thẩm mĩ. - Phần mềm soạn thảo văn bản: Học sinh ứng dụng từ các môn học như môn Tiếng việt, tập làm văn để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách, làm các phép tính, ... - Phần mềm thiết kế bài trình chiếu: Học sinh ứng dụng cả môn Mỹ thuật, tập làm văn, tự nhiên xã hội, vận dụng cả những hiểu biết về kiến thức xã hội và cuộc sống vào bài học. Rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo, khả năng thẩm mỹ và tự tin thuyết trình trước nhiều người. 2.3.2. Giáo viên thiết kế bài dạy phù hợp với nội dung sách Hướng dẫn học Tin học lớp 3 Vì học sinh lớp 3 mới bắt đầu làm quen với máy tính nên việc thiết kế bài dạy phù hợp làm cho các em thấy hứng thú với môn học ngay từ đầu. Khi thiết kế bài cần chú trọng tổ chức cho học sinh tự học và học tập cộng tác, hoặc thiết kế bài dạy học theo tiến trình giải quyết vấn đề. Để thực hiện mục tiêu hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh, giáo viên Tin học cần lưu ý thực hiện một số yêu cầu như sau: - Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để hình thành kiến thức cốt lõi và các kĩ năng thực hành nhằm phát triển năng lực tin học cho học sinh; vận dụng tốt các phương pháp trực quan, phát hiện và giải quyết vấn đề, thực hiện dạy học tích hợp. - Tổ chức học tập cộng tác theo tiến trình giải quyết vấn đề định hướng phát triển năng lực học sinh. Chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền 8 thụ một chiều” sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành năng lực và phẩm chất, tăng cường việc học tập trong nhóm. - Thiết kế bài dạy phải có mục tiêu rõ ràng, đầy đủ 3 hoạt động theo chương trình sách Hướng dẫn học Tin học: hoạt động cơ bản, hoạt động thực hành, hoạt động ứng dụng – mở rộng. Ứng với tiến trình giải quyết vấn đề có 5 bước. Bước 1: Học sinh nhận ra vấn đề; Bước 2: HS suy đoán các giải pháp giải quyết vấn đề; Bước 3: HS chọn lọc các giải pháp giải quyết vấn đề; Bước 4: HS triển khai các giải pháp; Bước 5: HS khẳng định giải pháp tốt nhất. Tiến hành hoạt động học tập cộng tác bao gồm: làm việc cá nhân, chia sẻ nhóm nhỏ, chia sẻ cả lớp. - Cung cấp lượng kiến thức vừa đủ trong mỗi bài học để học sinh có thể hoàn thành tạo ra kết quả ngay sau khi thực hành. - Tận dụng những phương tiện sẵn có của môn Tin học như máy chiếu, máy tính, loa áp dụng vào trong giảng để học sinh vừa quan sát, vừa nghe và nhận biết, giúp nắm bắt kiến thức vận dụng vào thực hành có hiệu quả hơn. - Trong hoạt động thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh một cách cụ thể, rõ ràng và kết hợp cả những kiến thức của bài học trước, hướng dẫn theo từng nhóm trước khi học sinh làm để học sinh quan sát và làm bài tập. Khi chia nhóm thực hành nên chia mỗi nhóm đều có học sinh học khá giỏi ngồi cùng các em học chậm hơn để các thành viên trong nhóm có thể giúp đỡ học hỏi lẫn nhau. - Trong giờ thực hành giáo viên nên tạo sự cạnh tranh giữa các nhóm bằng cách phân công các nhóm làm bài thực hành, sau đó các nhóm chấm chéo bài cho nhau (dưới sự chỉ dẫn của giáo viên) để tạo được sự hào hứng học tập và sáng tạo trong quá trình thực hành. 2.3.3. Chuẩn bị kĩ bài dạy trước khi lên lớp Để tiết dạy của mình đạt kết quả cao thì việc chuẩn bị đồ dùng và soạn giáo án là nhiệm vụ rất quan trọng. Nếu như trước giờ lên lớp giáo viên đã có 9 sự chuẩn bị chu đáo về giáo án và các đồ dùng, phương tiện dạy học thì sẽ vững tin hơn khi lên bục giảng. * Chuẩn bị đồ dùng dạy học đầy đủ trước khi lên lớp: - Với môn Tin học, máy tính và máy chiếu là điều kiện không thể thiếu. Giáo viên phải kiểm tra toàn bộ hệ thống máy tính đảm bảo các máy hoạt động được trước khi lên lớp, nếu máy hỏng giáo viên sửa được thì sửa ngay, nếu giáo viên không sửa được thì báo ngay cho Ban giám hiệu tìm cách sửa chữa kịp thời cho học sinh học. - Máy tính phải cài đặt sẵn các phần mềm đúng chương trình học theo sách giáo khoa. - Giáo viên phải chuẩn bị sẵn các bài tập mẫu cho học sinh quan sát. * Chuẩn bị giáo án trước khi lên lớp: - Nghiên cứu tài liệu và xác định nội dung dạy học: + Nghiên cứu yêu cầu các bài học trong kế hoạch dạy học cả năm, nghiên cứu kĩ sách giáo khoa và các tài liệu có liên quan tới bài đó. + Xác định mối liên quan của bài học với bài trước và bài sau. + Xác định cụ thể mục tiêu bài học, mức độ yêu cầu về 3 mặt: Kiến thức cơ bản, kĩ năng thực hành, phát triển tư duy và khả năng suy luận. + Lựa chọn những phương pháp dạy học cụ thể và chuẩn bị các phương tiện tương ứng. Đặc biệt cần lựa chọn một số bài tập ở lớp và ở nhà (có hướng dẫn những chỗ cần thiết nhất là đối với những học sinh yếu). Xác định bài tập bắt buộc và bài tập làm thêm (chia thành 2 loại cho học sinh trung bình và học sinh khá giỏi). Tự để học sinh thực hành những kiến thức đã học sau đó hướng dẫn cho các em thực hành những bài tập khó hơn và gợi ý khả năng tư duy sáng tạo của học sinh. + Khi soạn bài phần hoạt động ứng dụng, mở rộng, giáo viên có thể gợi ý cho các em làm tại lớp hoặc cũng có thể giao cho học sinh làm bài tập ở nhà, tuy nhiên khi giao các bài tập phần này phải luôn chú ý tới tính vừa sức với mỗi học sinh. 10 2.3.4. Thường xuyên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, áp dụng bài tập trắc nghiệm khách quan vào bài kiểm tra Mục đích của việc kiểm tra đánh giá là xác nhận kết quả học tập của học sinh, cung cấp những thông tin chính xác về quá trình dạy tin học cho cán bộ quản lý, giáo viên môn Tin học để có những điều chỉnh tác động kịp thời tới quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng của học sinh. Phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh hiện nay mang tính khách quan là phương pháp trắc nghiệm. Đối với bộ môn Tin học, hình thức kiểm tra trắc nghiệm được thiết kế trên phần mềm Powerpoint sẽ giúp học sinh, nhất các em lớp 3 vừa có thể kiểm tra kiến thức vừa tạo không khí học tập sôi nổi, tích cực, nâng cao tinh thần đoàn kết Kiểm tra đánh giá thường xuyên: Nhằm hỗ trợ, điều chỉnh kịp thời, thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học. Sau kiểm tra giáo viên dùng lời nói chỉ ra chỗ đúng/chưa đúng, cách sửa chữa và có biện pháp cụ thể để HS nắm được. Khuyến khích học sinh tự nhận xét và tham gia chia sẻ sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn. Ví dụ về một số dạng câu hỏi kiểm tra như sau: Ví dụ 1: Khoanh vào chữ cái trước câu trả lời đúng Để gõ được dòng chữ dưới đây em phải sử dụng hàng phím nào? q w e r t y u i o p A. Hàng phím cơ sở B. Hàng phím trên C. Hàng phím dưới D. Hàng phím chứa dấu cách Ví dụ 2: Nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B sao cho phù hợp với nội dung: 11 A B Nháy chuột Nhấn nút phải chuột rồi thả ngón tay ra Nháy đúp chuột Nhấn nút trái chuột rồi thả ngón tay ra Nháy nút phải chuột Nhấn và giữ nút trái chuột trong khi di chuyển chuột đến một vị trí khác rồi thả ngón tay ra Kéo thả chuột Nhấn nút chuột trái liên tiếp hai lần rồi thả ngón tay ra Ví dụ 3: Điền Đ vào ô vuông câu đúng nghĩa hoặc S vào ô vuông câu sai nghĩa. Là một bộ phận của máy tính để bàn? A) Màn hình B) Bàn phím C) Chuột máy tính D) Máy chiếu Ví dụ 4: Để vẽ được hình như mẫu dưới đây, em hãy sắp xếp các bước bên dưới theo thứ tự đúng? 1. Chọn màu vẽ, chọn nét vẽ 2. Chọn công cụ vẽ đường cong trên hộp công cụ 3. Vẽ cuống lá, gân lá 4. Vẽ hai đường cong để tạo thành lá 12 Ví dụ 5: Em hãy điền vào chỗ trống ( ) tên của các thành phần trong cửa sổ ứng dụng Paint. Khi ra đề bài kiểm tra hoặc kiểm tra bài cũ tại lớp, giáo viên cũng có thể sáng tạo thiết kế bài kiểm tra thành trò chơi với âm thanh và hình ảnh sống động từ phần mềm Powerpoint trong Microsoft Office để tạo hứng thú, thoải mái cho HS, để giờ kiểm tra không còn nặng nề đối với học sinh. Ví dụ thiết kế cho HS chơi trò chơi “Chiếc nón kì diệu”: HS có thể chọn ngẫu nhiên câu hỏi, suy nghĩ và trả lời một cách hứng thú khi tham gia trò chơi. 13 Ngoài đánh giá thường xuyên học sinh, giáo viên còn đánh giá định kì vào cuối học kì 1 và cuối năm học, căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên, chuẩn kiến thức, kĩ năng để đánh giá học sinh hoàn thành tốt, hoàn thành, chưa hòa thành theo đúng thông tư 22. 2.3.5. Chú ý đến phong cách, thái độ học tập và khả năng nhận thức của từng học sinh, nhất là học sinh yếu Kết quả của việc học dựa trên khả năng học sinh tập trung và tiếp thu kiến thức mới thông qua việc xử lí thông tin. Cách xử lí khác nhau dẫn dến có nhiều học sinh có phong cách, thái độ học tập khác nhau, vì vậy giáo viên cần lên kế hoạch và tổ chức các hoạt động dạy - học cho phù hợp với tất cả các đối tượng học sinh. Quan tâm đến từng đối tượng học sinh, nhất là những học sinh yếu, những học sinh còn lúng túng nhút nhát khi thực hành. Từ thực tế giảng dạy ở trường tôi nhận thấy phần đông học sinh lớp 3 bắt đầu được học Tin học đều yêu thích môn học. Bên cạnh đó vẫn có một số em rất thờ ơ, thậm chí chán nản, sợ thực hành, sợ làm hỏng máy, điều này khiến cho tiết học trở nên nặng nề, không hứng thú. Vì vậy việc khắc phục tâm lý cho học sinh là hết sức cần thiết. Dựa vào tâm lý của học sinh là thích khen ngợi, động viên và hay tò mò nên trước hoạt động thực hành, tôi thường cho các em học sinh khá giỏi thực hành trước, để các em khác xem và tự tin rằng bạn làm được mình cũng làm được. Phân tích cho các em thấy được sự cần thiết phải biết thực hành trên máy tính, động viên các em ai cũng có thể làm đúng và nhanh được như bạn. Vì thế sự căng thẳng và chán nản trong mỗi giờ học được giảm bớt đi, các em đã có hứng thú hơn với các tiết học. Sau đó trong những bài học tôi khuyến khích các em tự làm lại toàn bộ nội dung bài thực hành để các em thành thạo hơn. Để nắm được đối tượng học sinh ngay từ đầu năm học, tôi quan sát để ý phát hiện xem những em nào có năng khiếu, những em nào còn gặp khó khăn, tìm ra nguyên nhân, hướng giải quyết kịp thời cần bổ sung hoặc sửa chữa ở 14 điểm nào, tuy nhiên không áp đặt, phải luôn luôn tôn trọng suy nghĩ, ý tưởng của các em trong khi thực hành và tôi có kế hoạch cụ thể như sau: - Đối với những em có năng khiếu, khi thực hành tôi thường đến gần gợi ý để các em sáng tạo làm bài thêm sinh động. - Đối với những em gặp khó khăn trong khi thực hành tôi gợi ý các em cách làm đơn giản, dễ hiểu hơn và yêu cầu ở mức vừa phải theo khả năng của các em. Từ đó các em sẽ không chán nản, có hứng thú và ham học hơn. Ví dụ: để học sinh gõ bàn phím nhanh và chính xác thì ngay từ đầu khi làm quen với bàn phím giáo viên phải thường xuyên nhắc nhở học sinh cách đặt tay đúng vị trí và phải luyện gõ bằng 10 ngón tay. Làm cho học sinh thấy được việc gõ bàn phím bằng 10 ngón giúp chúng ta gõ phím được nhanh hơn, tiết kiệm thời gian và công sức, ngoài ra giáo viên cần nhấn mạnh và định hướng cho học hiểu rằng việc tập luyện gõ chính xác bằng 10 ngón tay trên bàn phím là một công việc được kéo dài trong suốt thời gian học phổ thông và ngay cả sau này khi làm việc với máy tính. Mục đích cuối cùng là sau khi tốt nghiệp bậc phổ thông, các em ra trường sẽ có một kĩ năng gõ bàn phím tốt. Là người giáo viên tôi luôn chú ý đến tác phong sư phạm của mình khi lên lớp như ăn mặc gọn gàng, lời nói phải có sức truyền cảm hấp dẫn, cử chỉ ánh mắt dịu dàng làm cho các em cảm thấy gần gũi, thân thiết và không ngại ngùng khi cần sự giúp đỡ. Ví dụ: Những tiết đầu năm khi tôi đến gần một số em thì các em lấy tay che bài của mình lại, tôi nhẹ nhàng hỏi, động viên các em và gợi ý, khuyến khích các em. Vậy là chỉ ngay những tiết học sau các em đã tự tin tham khảo ý kiến của cô giáo, của các bạn. Tôi rất mừng vì đã nhận được tình cảm, sự tin yêu của các em dành cho mình, các em không có thái độ coi đây là môn học tự chọn hay môn phụ nữa mà khi tôi vào lớp các em rất hân hoan vui mừng. 15 Kết quả là hầu như em nào cũng rất hứng thú và say mê học môn Tin học. Hết thời gian thực hành đã hoàn thành bài tập trong đó có nhiều bài của các em sẽ được chiếu lên máy chiếu cho cả lớp quan sát và chia sẻ cùng nhau. Bằng những biện pháp như vậy tôi thấy học sinh trường tôi đặc biệt là học sinh lớp 3 có rất nhiều tiến bộ trong học tập môn Tin học, các em phát triển cả về tâm lý và năng lực bản thân. Khi các em có niềm say mê học tập thì việc truyền thụ kiến thức sẽ thuận lợi hơn, giờ học sổi nổi và hiệu quả hơn. 2.3.6. Tạo môi trường học tập thoải mái - Một môi trường học tập thoải mái và thú vị hỗ trợ rất nhiều cho quá trình dạy và học. Đó là môi trường có các hoạt động và nội dung phù hợp, ý nghĩa đối với học sinh, giúp các em hiểu hơn về mục đích học tập. Trong môi trường đó, giáo viên chia sẻ với học sinh mục tiêu học tập và kết quả mong đợi, động viên các em học tập tốt để đạt được mục tiêu đó. 2.3.7. Ra bài tập phù hợp, liên hệ với một số môn học khác Ra bài tập phù hợp với nội dung của bài học, liên hệ với một số môn học khác trong chương trình học của các em. Gắn nội dung bài giảng với các tình huống thực tiễn, các kiến thức liên môn; kết hợp các hoạt động học tập trong giờ lên lớp với các hoạt động ngoài giờ lên lớp, các hoạt động trải nghiệm. Các bài tập không quá dài, nâng dần từ mức đơn giản đến phức tạp, ngoài ra giáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vận dụng vẽ một cách có hệ thống. Ví dụ: Trong bài học Tô màu, hoàn thành tranh vẽ giáo viên sẽ đưa ra yêu cầu bài tập từ dễ đến khó để học sinh có thể tiếp cận, làm quen và hoàn thành bài tập của mình. 16 Ở hình trên, các em sẽ liên tưởng đến bài học trang trí, tô màu ở môn Mỹ thuật lớp 3 và sáng tạo vẽ một số hình động vật đã học ở môn Mỹ thuật 3. 2.3.8. Tận dụng triệt để các nguồn tài nguyên của máy tính, Internet Ngoài những thông tin trong sách giáo khoa, giáo viên nên chủ động khai thác thêm những nguồn tài nguyên khác có liên quan đến bài học để củng cố kiến thức về bài học và bổ sung thêm thông tin cho học sinh. Khai thác phần cứng, phần mềm, nguồn tài liệu, học liệu có trên Internet và các thiết bị kĩ thuật số để dạy học nhằm vừa hình thành, phát triển cho học sinh năng lực ứng dụng, vừa làm học sinh hứng thú, yêu thích môn Tin học. Ngoài ra, cần khai thác các nội dung đọc thêm về lịch sử vấn đề; về ứng dụng kiến thức bài học trong cuộc sống, trong học tập; về các thành tựu mới của công 17 nghệ kĩ thuật số trong cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhằm khơi gợi hứng thú, thúc đẩy học sinh tự khám phá, tự học. Sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị sẵn có, các phần mềm hỗ trợ phục vụ công tác giảng dạy môn Tin học để làm cho tiết học sinh động. Ngoài các phần mềm bắt buộc theo sách hướng dẫn học tin học lớp 3 như Paint, Word, PowerPoint thì giáo viên nên sưu tầm một số phần mềm học tập, trò chơi giải trí có ích như: để rèn luyện về cách sử dụng chuột (Blocks, Dots, Sticks), luyện gõ 10 ngón khi sử dụng bàn phím như phần mềm Kiran’sTyping Tutor, phần mềm luyện tư duy, tính toán, nhanh nhạy, giải trí (Soukoban), học tiếng Anh với phần mềm Alphabet Block, làm công việc gia đình với phần mềm Tidy Up , nhằm tạo sự hứng thú học tập tìm tòi khám phá cho học sinh. 2.3.9. Giáo viên phải tự bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao kiến thức Nhằm đáp ứng được những yêu cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy đủ, chính xác, muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân giáo viên nhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằng cách tự tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể hỏi các đồng nghiệp của trường bạn. Bên cạnh tìm hiểu kiến thức về Tin học, giáo viên cũng phải tìm hiểu các kiến thức khác như văn hoá, kinh tế, chính trị, xã hội, tiếng Anh để tự nâng cao nhận thức của bản thân. 2.4. Hiệu quả của đề tài SKKN Qua quá trình áp dụng vào giảng dạy tin học khối 3 (từ đầu năm học đến nay), so sánh với bảng tổng hợp năm học trước đó đã thu được kết quả như sau: 18 Trước khi thực Sau khi thực hiện đề tài hiện đề tài Mức độ thao tác trên (Năm học (Năm học Tỷ lệ tăng, máy tính giảm 2017 -2018) 2018 -2019) Số Hs Tỷ lệ Số Hs Tỷ lệ Thao tác nhanh, đúng 11/58 19% 23/81 28,4% Tăng: 9,4% Thao tác đúng 20/58 34,5% 36/81 44,4% Tăng: 9,9% Thao tác chậm 19/58 32,7% 16/81 19,8% Giảm: 12,9% Chưa biết thao tác 8/58 13,8% 6/81 7,4% Giảm: 6,4% Nhìn vào bảng kết quả trên ta nhận thấy sau khi thực hiện đề tài số học sinh thao tác nhanh và đúng tăng đáng kể, số học sinh thao tác chậm và chưa biết thao tác cũng giảm rõ rệt, tuy nhiên vẫn còn có em chưa biết thao tác nhưng với tỉ lệ nhỏ và sẽ được khắc phục sửa chữa dần dần. Như vậy các biện pháp áp dụng vào việc dạy học Tin học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới đã trình bày ở trên giúp các em không những nắm chắc kiến thức của bài học mà còn hình thành và phát triển năng lực tự học và giải quyết vấn đề; giao tiếp và hợp tác; tự quản và tự phục vụ và các phẩm chất như chăm học, chăm làm; tự tin, trách nhiệm; trung thực, kỉ luật; đoàn kết, yêu thương,...theo yêu cầu đánh giá của Thông tư số 22 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ đó tạo tiền đề, nền móng vững chắc cho các em tiếp tục học tốt ở môn Tin học lớp 4, 5 và những năm tiếp theo trong chương trình phổ thông và biết ứng dụng công nghệ thông tin trong suốt cuộc đời. Ngay từ năm học lớp 3, khi bắt đầu được làm quen với bộ môn Tin học các em đã yêu thích máy tính và học tốt bộ môn này sẽ giúp cho các em ứng dụng vào học tập các môn học khác được tốt hơn. 19 Học sinh hứng thú tham gia vào tiết học, kể cả tiết ôn tập. Tạo không khí học tập sôi nổi, tích cực. Đề tài “Một số biện pháp dạy tốt môn Tin học lớp 3 theo chương trình sách giáo khoa mới” sẽ phần nào giúp các đồng nghiệp có thêm những kinh nghiệm nhằm góp phần quan trọng vào việc giảng dạy môn Tin học còn mới mẻ trong trường tiểu học hiện nay đặc biệt là những trường đang bắt đầu áp dụng bộ môn Tin học và dạy học theo chương trình sách giáo khoa mới. Công bằng trong việc đánh giá chất lượng học sinh, tạo niềm tin vững chắc từ phía học sinh, đồng nghiệp và phụ huynh học sinh. Phát hiện kịp thời những kiến thức bị hổng của học sinh để kịp thời phụ đạo bằng nhiều hình thức. Phát hiện những tiến bộ dù là rất nhỏ của các em để kịp thời khuyến khích, động viên học sinh hứng thú học tập, sáng tạo. Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho người lao động hiện đại như: + Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải. + Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin. + Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính với hoạt động học tập, lao động trong xã hội hiện đại. + Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính với các sản phẩm tin học. + Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập. 20
Tài liệu đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_day_tot_mon_tin_hoc_lop_3_theo_chuong.doc



