SKKN Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện Mô hình 5S trong trường Tiểu học (GV: Đinh Thị Anh - Trường TH Nguyễn Khắc Nhu)
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện Mô hình 5S trong trường Tiểu học (GV: Đinh Thị Anh - Trường TH Nguyễn Khắc Nhu)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU................................................................................................2 1. Lý do chọn sáng kiến ....................................................................................2 2. Điểm mới trong sáng kiến .............................................................................2 3. Mục đích nghiên cứu....................................................................................2 4. Nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................................2 5. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.....................................................................2 6. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.............................................................................3 1. Thực trạng chung...........................................................................................3 2. Các giải pháp .................................................................................................4 2.1. Xây dựng kế hoạch triển khai Mô hình 5S.............................................4 2.2. Tuyên truyền tầm quan trọng của việc thực hiện Mô hình 5S ...............5 2.3. Tổ chức chuẩn hóa các bước thực hiện với hình thức thi đua gây hứng thú tham gia hoạt động cho GV và HS..........................................6 2.4. Kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện Mô hình 5S...................................9 III. PHẦN KẾT LUẬN .........................................................................................9 1. Vấn đề quan trọng nhất của sáng kiếncủa sáng kiến.....................................9 2. Hiệu quả thiết thực của SKKN nếu được triển khai, áp dụng trong ngành, trong đơn vị........................................................................................9 3. Lời kết .........................................................................................................15 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn sáng kiến Thực hiện chương trình chương trình giáo dục phổ thông 2018 (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ giáo dục và Đào tạo). Mục tiêu giáo dục tiểu học “giúp học sinh hình thành và phát triển những yếu tố căn bản đặt nền móng cho sự phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, phẩm chất và năng lực; định hướng chính vào giáo dục về giá trị bản thân, gia đình, cộng đồng và những thói quen, nền nếp cần thiết trong học tập và sinh hoạt”. Làm sạch và sắp xếp môi trường học tập theo nguyên tắc 5S giúp tạo ra một môi trường học tập tốt hơn, thúc đẩy sự tự giác và hiệu quả trong công việc học tập, trong công tác quản lý nhà trường. Thực tế trong mỗi nhà trường việc giáo dục nề nếp thực hiện ngăn nắp gọn gàng, khoa học kỉ luật theo một nguyên tắc là rất khó khăn và nan giải đối với công tác chủ nhiệm của giáo viên, công tác quản lí của cấp lãnh đạo. Chính vì điều này đã thôi thúc tôi suy nghĩ, thực hiện sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện Mô hình 5S trong trường tiểu học Nguyễn Khắc Nhu”. 2. Điểm mới trong sáng kiến Cuối năm học 2022-2023 trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu được thí điểm thực hiện Mô hình 5S. Đây là một mô hình mới đối với chúng ta. Đầu năm học 2023-2024 nhà trường bắt đầu chính thức đi vào thực hiện hoạt động theo Mô hình 5S. Mô hình 5S là một phương pháp quản lý và tổ chức nơi làm việc để tăng năng suất và hiệu quả. Nó bao gồm 5 bước: 1. sàng lọc; 2. sắp xếp; 3. sạch sẽ; 4. săn sóc và 5. sẵn sàng. 3. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu về việc thực hiện 5S trong trường tiểu học nhằm cải thiện môi trường học tập và phát triển kỹ năng cho học sinh. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu Đánh giá hiệu quả của việc thực hiện 5S trong nhà trường, cụ thể đánh giá việc thực hiện 5S của CBGV nhân viên, của các em học sinh và việc áp dung vào thực tế đời sống hàng ngày của các em. Đề xuất các biện pháp để cải thiện việc thực hiện 5S trong nhà trường. 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 Đối tượng: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện Mô hình 5S trong trường tiểu học. Phạm vi: Trường tiểu học Nguyễn Khắc Nhu 6. Phương pháp nghiên cứu - Phân tích các dữ liệu về hiệu quả của việc thực hiện 5S. - Tổ chức cuộc thăm dò ý kiến để thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh, giáo viên và nhân viên. - Trải nghiệm thực tế, thực hành làm 5S. - Khảo sát kiểm tra chất lượng. - So sánh dữ liệu trước và sau khi thực hiện 5S. II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Thực trạng chung Khi nhà trường chưa thực hiện 5S, có thể xảy ra tình trạng lãng phí tài nguyên, mất thời gian tìm kiếm đồ dùng, mất trật tự và không gian làm việc không sạch sẽ. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và tinh thần làm việc của cán bộ giáo viên, nhân viên. Thực trạng khi chưa thực hiện 5S có thể gây ra nhiều vấn đề như: Đồ dùng trong lớp học như một mớ hỗn độn, sắp sếp chưa khoa học, không để đúng nơi đúng chỗ, mỗi khi cần đến phải đi tìm mất rất nhiều thời gian. Một thực tế mà chúng ta rễ nhìn thấy nhất là trong lớp học bàn ghế của HS luôn bị xê dịch, cái thụt cái thò. Bảng điện, quạt dây điện chằng chịt. Cửa lớp tủ giày dép cũng lộn xộn, mỗi thứ một nơi. Đây chính là từ ý thức của mỗi cá nhân giáo viên và học sinh . Vậy làm thế nào để mỗi cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường có được môi trường làm việc hiệu quả và khoa học nhất. Tôi tiến hành khảo sát thực tế lớp học: (phỏng vấn GV và HS) Đã thực hiện Hiểu về Duy trì Tổng số lớp S1, S2, S3, S4 Mô hình 5S Mô hình 5S 16 6/16 5/16 0 Đạt % 37,5 31,3 0 4 Thực sự cả cô và trò đều chưa hiểu sâu về Mô hình 5S, tác dụng của nó như thế nào? Hiệu quả là gì? Có ảnh hưởng gì đến việc dạy và học không? Đây là mấu chốt của mọi vấn đề. Để cải thiện tình trạng này, nhà trường cần thực hiện 5S một cách đồng bộ và đều đặn để tạo ra môi trường làm việc tốt hơn. 5S là một phương pháp quản lý và tổ chức nơi làm việc, bao gồm sắp xếp (Seiri), sắp xếp ngăn nắp (Seiton), sạch sẽ (Seiso), sạch sẽ ngăn nắp (Seiketsu) và tuần tự (Shitsuke). 2. Các giải pháp Đây là một quy trình theo 5 bước của Mô hình 5S. Thực hiện các giải pháp này, nhà trường sẽ tạo ra một môi trường học tập sạch sẽ, ngăn nắp và tổ chức tốt trong trường tiểu học. Mô hình 5S không chỉ giúp cải thiện năng suất và hiệu quả, mà còn giúp học sinh và giáo viên hình thành thói quen quan trọng trong cuộc sống hàng ngày. 2.1. Xây dựng kế hoạch triển khai Mô hình 5S Trong quá xây dựng kế hoạch tôi rất quan tâm đến việc chỉ đạo các nội dung như phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng Tổ, từng bộ phận hành chính, từng cá nhân phụ trách từng khu vực; tăng cường kiểm tra tiến độ thực hiện công việc của các nhóm công việc; đánh giá tiến độ kịp thời. Xây dựng ý thức và tạo sự tham gia: Tôi tham mưu để Hiệu trưởng tạo ra một chương trình giáo dục và tập huấn cho giáo viên, nhân viên và học sinh về ý nghĩa và lợi ích của mô hình 5S. Đảm bảo tất cả mọi người hiểu và cam kết thực hiện các nguyên tắc 5S. Từ đó áp dụng cả vào trong cuộc sống hàng ngày của gia đình mình. Kế hoạch triển khai cụ thể tới từng tháng 5 2.2. Tuyên truyền tầm quan trọng của việc thực hiện Mô hình5S Đầu năm học nhà trường đã tuyên truyền tới toàn thể cán bộ giáo viên và các em học sinh các văn bản chỉ thị của cấp trên và của nhà trường về việc thực hiện áp dụng mô hình 5S trong trường học. Đồng thời cũng tuyên truyền đến các bậc PHHS qua các buổi họp, khai giảng năm học mới. Công tác tuyên truyền của nhà trường Ngay từ đầu năm học tôi đã quan tâm tới việc làm thế nào để việc sắp xếp các đồ dùng chung, đồ dùng riêng của từng phòng sao cho hợp lý. BGH nhà trường đã dành những buổi hướng dẫn, làm mẫu 1 phòng chức năng để tất cả CBGV đều được tham gia và cùng trao đổi phương pháp cách thức làm nhanh và hiệu quả nhất. Từ đó thiết lập quy trình và tiêu chuẩn: Xây dựng quy trình rõ ràng và tiêu chuẩn cho việc thực hiện 5S. Điều này bao gồm việc định rõ vai trò và trách nhiệm của từng cá nhân trong việc duy trì và thực hiện mô hình 5S. 6 Chuyên gia tư vấn tập huấn Mô hình 5S cho CBGVNV nhà trường Sơ đồ phân công và bảng tin 5S của nhà trường Nhà trường thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Mô hình 5S, xây dựng Kế hoạch thực hiện theo từng giai đoạn, phân công nhiệm vụ, tuyên dương các cá nhân, tập thể thực hiện tốt 5S trên Bản tin của nhà trường. 2.3. Tổ chức chuẩn hóa các bước thực hiện với hình thức thi đua gây hứng thú tham gia hoạt động cho giáo viên và học sinh. S1: Sàng lọc (Seiri) Loại bỏ những đồ không cần thiết và chỉ giữ lại những đồ thực sự cần thiết trong lớp học. Xếp đồ theo nhóm và đặt chúng ở những vị trí thuận tiện và dễ tìm kiếm. Tổ chức cho Cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường thực hiện bước này nhà trường đã xây dựng kế hoạch, sắp xếp thời gian hợp lí để để toàn trường đồng bộ cùng thực hiện. Phối kết hợp cùng cán bộ dự án có những buổi tập huấn, hướng dẫn cách làm cho toàn thể Cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. 7 Chuyên gia tư vấn cùng GV, HS nhà trường thực hành sàng lọc S2: Sắp xếp (Seiton) Lưu trữ cho từng đồ vật và đảm bảo rằng mọi đồ được xếp gọn gàng và ngăn nắp. Sử dụng nhãn để đánh dấu vị trí lưu trữ và giúp học sinh dễ dàng tìm kiếm và đặt đồ về đúng chỗ. CBGV-HS đều thực hành sắp xếp S3: Sạch sẽ (Seiso) Định hướng cho mỗi thầy cô đều nên dành thời gian hàng ngày để làm sạch lớp học. Dạy học sinh về việc giữ gìn sạch sẽ và vệ sinh cá nhân. Đảm bảo rằng mọi đồ vật và không gian trong lớp học luôn sạch sẽ và gọn gàng. Không gian sạch sẽ từ ngoài cổng trường đến lớp học 8 Ngoài ra cũng cần tạo cho Cán bộ, giáo viên thấy được môi trường học tập và làm việc thuận lợi: Đảm bảo rằng không gian học tập và làm việc được sắp xếp ngăn nắp, sạch sẽ và an toàn. Cung cấp đủ các dụng cụ và vật liệu cần thiết để thực hiện 5S và khuyến khích học sinh và giáo viên duy trì sự gọn gàng. S4: Săn sóc (Seiketsu) Đảm bảo rằng việc duy trì sạch sẽ và ngăn nắp trở thành một thói quen hàng ngày. Xây dựng các quy tắc và quy định về vệ sinh và sắp xếp trong lớp học và yêu cầu tất cả học sinh và giáo viên tuân thủ. Xây dựng kế hoạch kiểm tra và đánh giá định kỳ thật cụ thể chi tiết: Thiết lập hệ thống kiểm tra và đánh giá định kỳ để đảm bảo rằng mô hình 5S được duy trì và cải thiện theo thời gian. Động viên tuyên dương những Cán bộ, giáo viên, nhân viên, các lớp thực hiện tốt. S5: Sẵn sàng (Shitsuke) Để đảm bảo mô hình 5S được duy trì lâu dài, cần thiết lập một quy trình kiểm tra định kỳ và đánh giá hiệu quả của mô hình. Liên tục nhắc nhở học sinh và giáo viên về quy tắc và quy định 5S và tạo ra một môi trường khuyến khích để mọi người tuân thủ. Khuyến khích sự tham gia và đóng góp của tất cả mọi người: Tạo ra một môi trường khuyến khích và động viên sự tham gia và đóng góp ý kiến của tất cả mọi người. Tổ chức các hoạt động nhóm, thi đua và thưởng cho những cá nhân và nhóm có thành tích xuất sắc trong việc duy trì mô hình 5S. 2.4. Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Mô hình5S. Động viên khen thưởng là động thúc đẩy mọi sự thành công. Tôi tham mưu với Hiệu trưởng mỗi đợt đánh giá kết quả áp dụng Mô hình nhà trường có những buổi tọa đàm để đánh giá rút kinh nghiệm về việc thực hiện của từng khối lớp, từng bộ phận. Tuyên dương những lớp làm tốt, có bài viết hay về những việc giáo viên hoặc học sinh đã thực hiện tốt Mô hình 5S. Sau mỗi buổi tọa đàm đó tôi thấy công việc lại có nhiều sáng tạo hơn. Sau khi áp dụng Mô hình 5S kết quả mà nhà trường thu được: (khảo sát trên thực tế lớp học, phỏng vấn GV và HS) Đã thực hiện Hiểu về Duy trì Tổng số lớp S1, S2, S3, S4 Mô hình 5S Mô hình 5S 16 16/16 16/16 16/16 Đạt % 100 100 100 9 Nhìn vào bảng số liệu trên ta thấy được Mô hình 5S đã được cán bộ giáo viên, học sinh nhà trường thực hiện rất hiệu quả. Bước đầu đây là một thành công lớn của nhà trường khi thực hiện Mô hình 5S. III. PHẦN KẾT LUẬN 1. Vấn đề quan trọng nhất của sáng kiến Việc thực hiện mô hình 5S ở trường Tiểu học không chỉ mang lại lợi ích ngay lập tức về môi trường học tập mà còn giúp phát triển những kỹ năng và thói quen tích cực cho học sinh trong tương lai. 2. Hiệu quả thiết thực của SKKN nếu được triển khai, áp dụng trong ngành, trong đơn vị Việc thực hiện mô hình 5S (Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu, Shitsuke) ở trường tiểu học không chỉ giúp tạo ra một môi trường học tập sạch sẽ và gọn gàng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho mỗi chúng ta. Qua quá trình thực hiện nhà trường thu được kết quả như sau: * Đối với HS: 100% các em học sinh trong trường đều thực hiện tốt Mô hình 5S. 16/16 lớp thực hiện đúng quy chuẩn Mô hình và các em còn tuyên truyền tới người thân cùng thực hiện áp dụng thực hiện tại gia đình. - Tăng cường sự tự giác và tự quản lý: Khi học sinh tham gia vào việc sắp xếp và làm sạch không gian học tập của mình, họ phát triển kỹ năng tự quản lý và tự giác. Việc này giúp họ có thái độ trách nhiệm cao hơn đối với việc duy trì môi trường học tập. - Tăng cường tinh thần tổ chức và sắp xếp: Bằng cách tham gia vào việc phân loại, sắp xếp và đặt đồ vật theo nguyên tắc 5S, học sinh học được cách tổ chức công việc và không gian một cách hiệu quả. Điều này có thể ứng dụng trong nhiều khía cạnh của cuộc sống hằng ngày của các em. - Tạo môi trường học tập tích cực: Môi trường sạch sẽ và gọn gàng giúp tăng cường tinh thần học tập và tập trung của học sinh. Họ có thể dễ dàng tiếp cận tài liệu và đồ dùng học tập mà không gặp phải sự xao lạc từ môi trường xung quanh. - Phát triển kĩ năng xử lý vấn đề và sáng tạo: Việc tham gia vào quá trình sắp xếp và làm sạch không gian học tập có thể yêu cầu học sinh đưa ra các giải pháp sáng tạo để tối ưu hóa không gian. Điều này giúp các em phát triển kỹ năng xử lý vấn đề và sáng tạo. 10 - Tạo thói quen tích cực: Việc thực hiện 5S ở tuổi tiểu học giúp học sinh xây dựng những thói quen tích cực từ khi còn nhỏ. Những thói quen này có thể ảnh hưởng tích cực đến cuộc sống và công việc của các em trong tương lai. Một số hình ảnh cụ thể về hoạt động của các em HS và Phụ huynh tham gia thực hiện Mô hình 5S trong nhà trường: * Đối với Cán bộ, giáo viên, nhân viên: 100% cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường đều tham gia thực hiện Mô hình 5S rất tích cực. Nhà trường đã được đánh giá cao về công tác thực hiện 5S. Cụ thể: Giấy chứng nhận về việc triển khai và thực hiện Mô hình: CBGV tích cực tham gia hoạt động 5S - Tăng năng xuất làm việc: Mô hình 5S giúp tổ chức không gian làm việc của CBGV trở nên gọn gàng, sạch sẽ và có tổ chức hơn. Điều này giúp họ tiết kiệm thời gian tìm kiếm tài liệu, dụng cụ hoặc vật dụng cần thiết, từ đó tăng hiệu suất làm việc, tự tin khi bước vào lớp học, một không gian luôn sạch sẽ, khoa học. 11 - Tăng sự sáng tạo và chủ động: Môi trường làm việc sạch sẽ và gọn gàng kích thích sự sáng tạo và tăng cường khả năng chủ động của Cán bộ, giáo viên, nhân viên. Họ có thể dễ dàng truy cập vào tài liệu, trang thiết bị và vật dụng cần thiết để thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn. Mỗi Cán bộ, giáo viên, nhân viên đều tự tin trong công việc, tự hào với công việc mình làm. - Cải thiện tinh thần làm việc và sức khỏe: Môi trường làm việc sạch sẽ và tổ chức tốt có thể tạo điều kiện thuận lợi cho CBGV tăng cường sức khỏe và tinh thần làm việc. Họ có thể cảm thấy thoải mái hơn khi làm việc trong một môi trường sạch sẽ và gọn gàng. Từ đó áp dụng cả trong gia đình mình. - Tăng hiệu quả quản lý: Việc thực hiện mô hình 5S không chỉ tạo ra một môi trường làm việc tốt cho Cán bộ, giáo viên, nhân viên mà còn giúp họ quản lý tài nguyên và không gian hiệu quả hơn. Điều này có thể giúp họ tiết kiệm thời gian và năng lượng trong việc quản lý và tổ chức công việc hàng ngày. * Đối với PHHS Phụ huynh rất đồng tình và luôn ủng hộ nhà trường thực hiện Mô hình 5S. Vì họ thấy được sự đổi mới khác biệt so với trước kia: nhà trường có nhiều thay đổi về cơ sở vật chất cũng như nề nếp hoạt động của các em HS. Ngoài ra các em còn áp dụng thực hiện cả không gian ở gia đình nữa nên phụ huynh cảm thấy rất hài lòng và tham gia hoạt động cùng nhà trường không quản ngại khó khăn. Đồng thời họ cũng là một kênh truyền thông trong công tác tuyên truyền rất hữu hiệu. Lớn hơn nữa đó là nhà trường đã được Sở khoa học và công nghệ Bắc Giang công nhận trường đạt chuẩn 5S vào ngày 30 tháng 12 năm 2023. Đây là thành công lớn của nhà trường trong năm học 2023-2024. Nhà trường tiếp tục duy trì tốt Mô hình 5S trong năm học và những năm tiếp theo. 12 Giấy chứng nhận của nhà trường Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi trong thực tế làm công tác thực hiện Mô hình 5S trong trường học cụ thể là trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu. Tôi tin rằng nếu nhân rộng mô hình 5S trên tất cả các trường học có thể tạo ra một môi trường học tập tích cực, an toàn và hiệu quả, đồng thời phát triển kỹ năng tự quản lý và trách nhiệm của học sinh và giáo viên. Một số kết quả của Mô hình 5S đem lại cho nhà trường Khuôn viên nhà trường Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S 13 Nhà xe Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S Hành lang lớp học Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S 14 Phòng lưu trữ Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S Phòng làm việc Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S 15 Phòng chức năng TRƯỚC SAU Học sinh áp dụng thực hiên 5S tại nhà Trước khi chưa thực hiện 5S Sau khi thực hiện 5S 3. Lời kết Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện Mô hình 5S trong trường tiểu học mà bản thân đã nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm. Vì đây là Mô hình hình thí điểm mới nên trong quá trình nghiên cứu giải pháp của SKKN này không thể tránh khỏi những hạn chế nhất định. Tôi rất mong nhận được sự 16 đóng góp của đồng nghiệp và các cấp quản lý để công tác quản lý nâng cao hiệu quả việc duy trì thực hiện Mô hình 5S ở trường Tiểu học Nguyễn Khắc Nhu ngày càng đạt kết quả cao hơn, góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2023-2024 và những năm tiếp theo. Tôi xin chân thành cảm ơn! Người viết Đinh Thị Anh 17 Tài liệu tham khảo 1. "5S for Operators: 5 Pillars of the Visual Workplace" của Hiroyuki Hirano. 2. "The 5S Pocket Guide" của Manufacturing Performance Institute 3. Tài liệu trực tuyến và video hướng dẫn.
Tài liệu đính kèm:
skkn_mot_so_giai_phap_nang_cao_hieu_qua_viec_thuc_hien_mo_hi.docx



